Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler zira gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve net başlar elbette bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, beş ise damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha yavaş akar ama aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı daha zengin gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa geçirir hızlı bir çekiş ise narin tonları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir tonunu çabucak ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, çubuk adı ve puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman aromasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma verebilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle oda koşullarını de deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net okunur tadım anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise algıyı şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse kül düzeni bozulur.